Kατηγορίες
ΚΟΙΝΩΝΙΚΟ

Προσφυγοπούλα

🍃 Προσφυγοπούλα :


Ποιο χώμα τρέχει να με βρει
Θάλασσα ν ‘αγκαλιάσει
Ήλιος στο σώμα μου να μπει
Το φόβο να γελάσει
Σε όνειρα περπάτησα
Άφησα το κορμί μου
Πηλός από τα δάκρυα
Έντυσε τη ψυχή μου
Κέντησε φόρεμα πλεκτό
Με πέτρινο στολίδι
Ελπίδα μονοφόρετη
Στης μάνας μου τα χείλη
Δεν έχει η μοίρα μου νερό
Να σκύψετε να πιείτε
Στόμα να το φιλήσετε
Γωνιά να κοιμηθείτε
Ξένη στα μάτια που κοιτώ
Άγνωστη στα δικά μου
Κι όλα τα ρόδα που ακουμπώ
Δικά σας και δικά τους
Θέλω να μείνω στη σκιά
του κόσμου που φυλάτε
Γυρτή αγάπη γνώρισα
Σε μαραμένο φύλλο
Σαν το’ σφιξα στα δάχτυλα
Έκλεισε τη ζωή μου


Νίκος Κουβίδης

Εικόνα: Graça Tirelli, «Βυθισμένη σειρά: προσφυγοπούλα»

Kατηγορίες
ΚΟΙΝΩΝΙΚΟ

Χωρίς εστίες

🌿 Από την εκδήλωση για την παγκόσμια ημέρα προσφύγων.


‡ Χωρίς εστίες


Χαμόγελα αμηχανίας τα χειμωνιάτικα μεσημέρια
Διωγμένοι από τις όποιες πατρίδες μας μαζευτήκαμε εδώ
Βλέποντας μαύρα σφραγισμένα τρένα στους σταθμούς
Βλέποντας λιμνιασμένα πράσινα νερά κάτω απ’ τα γεφύρια
Κι ανθρωποφύλακες σιδερόφραχτους να μας κοιτάνε
Αν τώρα που μιλάμε, κάποιος μας θυμάται;
Αυταπάτες
Σαν κρυμμένα στη χούφτα τσιγάρα.
Δεν έχουμε δικαίωμα στο όνομά μας, σωπαίνουμε.
Κι αν κάποιος μας φωνάζει στο δρόμο,έχοντας παραγνωρίσει μια ξένη φυσιογνωμία;
Αν κάποιος μας θυμήθηκε στην άκρη του ονείρου του;
Αν μια παλιά αγάπη ψηλάφησε την έσχατη ανάμνηση;
Παραμύθια
Αφού γνωρίζουμε καλά τους άδειους δρόμους της πατρίδας
Τα πεθαμένα μας σπίτια, την καταστροφή, τη σκόνη και τη λήθη
Αφού γνωρίζουμε ότι οι φίλοι δε βγαίνουν πια να μας ψάξουν
Δεν υπάρχουν πια φίλοι , δεν υπάρχουν εστίες
Κι η κάποτε γενναία ρίζα μας έχει νεκρωθεί
Κάπου μακριά φέγγουν κάποιες καθαρτήριες μα ξένες φλόγες


ΚΩΣΤΑΣ ΖΑΦΕΙΡΗΣ, ΦΕΒ 2020
Φωτογραφία: Alice Aedy

Kατηγορίες
ΚΟΙΝΩΝΙΚΟ

Ζωές στην κόλαση

🌿 Από την εκδήλωση για την παγκόσμια ημέρα προσφύγων.

Ζωές στην κόλαση

Το μάθαμε από μικρά παιδιά
Η ιστορία λέγαν επαναλαμβάνεται.
Δεν ξέραμε ακριβώς τι εννοούσαν
μέχρι που ήρθε η ώρα εμείς κι αυτή
μετωπικά να συγκρουσθούμε
όπως ερχόταν φορτωμένη θάνατο
από τα πέρατα της γης.
Ξερνούσε σε χωράφια και ακτές
άρρωστες μέρες ανθρωπόμορφα κουρέλια
με μάτια αμίλητα από τον τρόμο αδειανά
χωρίς σταλαγματιά κουράγιου
διωγμένα από ιδιόκτητο ουρανό
πανάρχαιη πατρώα στέγη.
Τα πρόσωπα μια τραγωδία ολοζώντανη
σπίτια ερείπια τα ίδια τα κορμιά τους.
Σέρναν μαζί ετοιμοθάνατα παιδιά
μια δυό φωτογραφίες ακατοίκητες
από την τόση οδύνη ξεβαμμένες.
Απελπισμένα σφάγια κρέμονταν
στα σουβλερά τσιγγέλια των φονιάδων
που μακελέψαν τη ζωή και την ειρήνη τους
Κανίβαλοι χορεύουν πάνω στα κουφάρια τους
κι από κοντά το βοηθητικό προσωπικό
οι ΜΚΟ κι οι επαγγελματίες της συμπόνοιας
γέμιζαν όλοι τα πιθάρια τους
τις τράπεζες τα εργοστάσια θανάτου
χρήμα που μίσος βρώμαγε απ τη μια
και απληστία απ την μεριά την άλλη.
Σε μια Καινή του μέλλοντος Διαθήκη
νέος προφήτης θα κομπάζει πάνσοφος
πως γίνεται κρασί το αίμα.
Εμείς τουλάχιστον να λέμε στα παιδιά
ολόκληρη τη φράση όχι μισόλογα
Η ιστορία θα ξανάρχεται και θάναι
πάντοτε βουτηγμένη μες το αίμα.


Αντώνης Λάρδας
Εικόνα: Amr Fahed

Kατηγορίες
ΚΟΙΝΩΝΙΚΟ

«Τα άγρια και τα ήμερα»

🌿 Από την εκδήλωση για την παγκόσμια ημέρα προσφύγων.
Συμμετοχή της Άννας Φιλίππου:
Απόσπασμα από «Τα άγρια και τα ήμερα» του Μιχάλη Γκανά.
IV
Πέτρα που φέγγει μέσα μου τις νύχτες. Εδώ ξαπόστασαν γυναίκες φορτωμένες, εδώ ραμφίσαν τα πουλιά σιωπές όταν συννέφιαζε, δεν έβρεχε κι όλοι κρατούσαν την ανάσα τους. Χαμήλωνε το σύννεφο, ώσπου ακουμπούσε τις σκεπές, έγλειφε ως τα θέμελα τους τοίχους, λαλούσαν οι σφαγμένοι πετεινοί κι αρμένιζε το κάθε σπίτι μοναχό του, ενώ ακινητούσε το χωριό.
Ξενιτεμένοι κουνούσαν τότε τα μαντίλια τους. Από πολύ μακριά. Μπορεί κι από τον κάτω κόσμο.


Εικόνα: «Μαύρο πλαίσιο», Wassily Kandinsky

Kατηγορίες
ΚΟΙΝΩΝΙΚΟ

Ποίημα για την ημέρα του πρόσφυγα

🌿 Από την εκδήλωση για την παγκόσμια ημέρα προσφύγων.


Ποίημα για την ημέρα του πρόσφυγα


Μια βάρκα περιμένει στο γιαλό παράμερα κουλουριασμένη στα σχοινιά της, στις δέστρες τις αναμένει αυτούς που θα τους μεταφέρει σε μια άλλη γη περιμένει εκεί ανάμεσα στις ψαρόβαρκες κι είναι μια βάρκα όχι σαν τις άλλες είναι μια βάρκα πλαστική γκρίζα και μουντή δεν έχει τίποτα να προσφέρει αλλά κλείνει μέσα της τα όνειρα της Αισε του Μοχαμεντ του Σαπρυ και της Χάναν εκεί στον ξυλινο πάτο της θα καθίσουν τα κορμιά και θα σκύψουν το κεφάλι βαθιά μέσα στην πραμάτεια τους από μουχλιασμένα ρούχα και τροφές θα είναι σκυμμένοι μέχρι να δουν την απέναντι ακτή, μόνο τότε θα σηκώσουν το κεφάλι ψηλά και το σώμα θα πάρει μια άλλη στάση και το πρόσωπο θα αρχίσει να συσπάται


Μέχρι να βγει από τα τρίσβαθα των πνευμόνων μια κραυγή, μόλις η καρίνα της βάρκας σταματήσει στην βοτσαλωτή ακροθαλασσιά, εκεί θα σκύψει ξανά ένας Αχμέντ και θα φιλήσει το χώμα και την γη που τον δέχτηκε μια Χαντιτζα θα αγκαλιάσει το βρεμένο μωρό της και θα παρακαλέσει έναν αόρατο θεό να τους κρατήσει ζεστούς κι ένας Ράφι ένας αποδεκατισμένος άνθρωπος που έχει αφήσει τα χιλιάδες κομμάτια του από δω και από κει σε δωμάτια, χωράφια, πλατείες και πεζούλια, μέχρι την στιγμή που ένα χέρι θα τον αρπάξει και θα του δώσει την πρώτη γουλιά νερό.


Ύστερα η βάρκα αυτή, η σανίδα , η σωσίβια λύτρωση του, θα μείνει εκεί διαλυμένη σαραβαλιασμένη να την παρασέρνουν τα κύματα βγάζοντας έναν επιθανάτιο βρόγχο σαν να λέει έκανα το καθήκον μου τον έφερα σώο,τώρα κάνε με κάτι άλλο να μην μείνω στις σκιές να λυτρώσω κι άλλους, αλλού, όπου με βγάλει ο δρόμος αυτού που εσείς αποκαλείται πρόσφυγα!


Βασίλης Παχνουδάκης
Εικόνα: Jovcho Savov, «Η Γκουέρνικα του Αιγαίου»

Kατηγορίες
ΚΟΙΝΩΝΙΚΟ

🌿 Από την εκδήλωση για την παγκόσμια ημέρα προσφύγων.


…Σε όλη τη διαδρομή ψαχούλευε με αγωνία τις τσέπες.
«Αυτό μονάχα πρόλαβα να πάρω…λίγο χώμα
από αυτό που πατούσα, κάποτε, ελεύθερος…».
Και ξάφνου, ανάβλυσαν μυρωδιές από τη γη των προγόνων.
«Θα καταφέρω να το κουβαλήσω σε μια άλλη γη?»
Σιγή. Το βλέμμα στραμμένο στον ήλιο. Χαμογέλασε. Δάκρυσε.
Ίσως οι αχτίδες που χόρευαν στο ατόφιο γαλάζιο
να του έδειξαν κάποιο σημάδι για έναν τόπο ελευθερίας,
αλληλεγγύης και ανθρωπιάς.


Μαρία Θωμάδη
Εικόνα: Sergei Dykov, «Οικισμός αστεριών», 2017, ζωγραφική σε χαρτί. Φωτογραφία Andrzej Rozwadowski

Kατηγορίες
ΚΟΙΝΩΝΙΚΟ

ΠΡΟΣΦΥΓΑΣ

🌿 Από την εκδήλωση για την παγκόσμια ημέρα προσφύγων.


‡ ΠΡΟΣΦΥΓΑΣ
Σκαλώνει το φεγγάρι στο σύρμα απόψε
μόνος ανάμεσα σε τόσους, τίποτα δεν έχω
η θάλασσα τα ρούφηξε όλα στα μαύρα της νερά
αν άμποτε βγω από δω θα ξαναζήσω
αλήθεια, στη γλώσσα σου πώς με φωνάζεις;


ΜΙΧΑΛΗΣ ΜΕΛΑΧΡΟΙΝΟΥΔΗΣ
~Το ποίημα περιλαμβάνεται στη συλλογή Εν Αρχή ην ο Λόγος, εκδ. Παρατηρητής, σελ. 52.
Εικόνα: Alwy Fadhel, «To ταξίδι»

Kατηγορίες
ΚΟΙΝΩΝΙΚΟ

Κασσάνδρα\Βόρειο ημισφαίριο-νότιο ημισφαίριο

Κασσάνδρα\Βόρειο ημισφαίριο-νότιο ημισφαίριο


Κασσάνδρα,
κοιμάσαι
και το κεφάλι σου έχει το σχήμα πυραύλου
σε κάθε σου τίναγμα στο μαξιλάρι
χέρια κόβονται
κορμιά διαμελίζονται
άντρες μένουν ανάπηροι
μητέρες χάνουν παιδιά
ορφανεύει ο κόσμος
γυναικοκτονίες
αντροκτονίες
παιδοκτονίες
αυτό το βαθύ ρήγμα μέσα σου
η επαναλαμβανόμενη μνήμη του πόνου
ένα βαθύ χαντάκι από την πάλη αρσενικών δυνάμεων
μία πληγή που δεν κλείνει
σου έδωσε το χάρισμα
χρησμός από τα χαρακώματα
κανείς δε σε ακούει
«Οι άγιες μέρες»
έλεγες
«χτίζονται πάνω στα κουφάρια των αθώων»¨
«Η ειρήνη»
έλεγες
«φτιάχνεται από τη σιωπή των πεινασμένων»
«Ο νέος κόσμος: βόρειο ημισφαίριο- νότιο ημισφαίριο»
εκείνοι φωτογραφίζονταν μπροστά από μαγαζιά που πουλάν καφέ
τούρλωναν τα οπίσθια τους
φούσκωναν τα χείλη τους
φωτογραφίζονταν παίζοντας το παιχνίδι του εντυπωσιασμού
ένας ολόκληρος εγκάθετος εξωτερικός πολιτισμός αλλοίωνε το είναι τους
Κασσάνδρα,
κοιμάσαι στα μεταξωτά σου σεντόνια
περιμένοντας τα δώρα της Αθηνάς
ξύλινα αλογάκια ίπτανται στη μαλακή ουσία του rem σου
αισιόδοξη συνεχίζεις τη βόλτα σου
με τα καλά σου παπούτσια διασχίζεις εγκλήματα απανωτών πολέμων
σε έναν κόσμο ίσης ευκαιρίας υποταγής προσταγής
γεννάς παιδιά και τα στέλνεις στρατιώτες
στην Ουκρανία
στη Συρία
στο Ιράκ
στο χρηματιστήριο
στην αγορά εργασίας
στον πόλεμο κάποιου άλλου
το γεννάς με πόνους
με σπασμούς
με συγκίνηση
με χαρά
με αγάπη
με τρυφερότητα
το στολίζεις
το πλένεις
το καθαρίζεις
το φροντίζεις
το μεγαλώνεις
το χτενίζεις
χτυπάει και το κάνεις καλά
το προετοιμάζεις για πάλη αρσενικών δυνάμεων
το σταυρώνεις
του δίνεις την ευχή σου
και ύστερα
για το χρυσό
για το χαλκό
για το πετρέλαιο
για το φυσικό αέριο
για τους υδρογονάνθρακες
για κάποιο ορυκτό
για έναν μισθό
για μια άγνωστη νέα ουσία που ορίζει τις τιμές στην αγορά
το στέλνεις στο θάνατο
όλοι Πρίαμοι
κανείς δε θα πει όχι.
[Μαριάννα Ταφ]
painting:
La Guerre\The War _Pablo Picasso ^1951
~as Massacre in Korea

Kατηγορίες
ΚΟΙΝΩΝΙΚΟ

Μα­νώ­λης Ανα­γνω­στά­κης

Ο Μα­νώ­λης Ανα­γνω­στά­κης, γε­νή­θη­κε σαν σή­με­ρα 9 Μαρ­τί­ου 1925.
Είναι από τους ση­μα­ντι­κό­τε­ρους ποι­η­τές της με­τα­πο­λε­μι­κής γε­νιάς, αν και η πρώτη λο­γο­τε­χνι­κή εμ­φά­νι­σή του έγινε την πε­ρί­ο­δο της κα­το­χής, σε ηλι­κία 17 χρό­νων. Γεν­νή­θη­κε στη Θεσ­σα­λο­νί­κη από γο­νείς Κρη­τι­κούς. Μα­θη­τής, ακόμα, του Γυ­μνα­σί­ου, το 1942, εμ­φα­νί­στη­κε στο πε­ριο­δι­κό «Πει­ραϊ­κά Γράμ­μα­τα», που εξέ­δι­δαν ΕΑ­Μί­τες και άλλοι προ­ο­δευ­τι­κοί λο­γο­τέ­χνες του Πει­ραιά, και το 1944 στο ΕΠΟ­Νί­τι­κο φοι­τη­τι­κό πε­ριο­δι­κό «Ξε­κί­νη­μα», του οποί­ου ήταν αρ­χι­συ­ντά­κτης.
Μετά τη δη­μιουρ­γία της ΕΠΟΝ , εντά­χθη­κε στην Ορ­γά­νω­ση της Θεσ­σα­λο­νί­κης και στο ΚΚΕ, ενώ με τη διά­σπα­ση του ΚΚΕ, το 1968, εντά­χθη­κε στο ΚΚΕ «Εσω­τε­ρι­κού».
Για τη δράση του στο χώρο του πα­νε­πι­στη­μί­ου όπου σπού­δα­ζε Ια­τρι­κή συ­νε­λή­φθη το 1948, βα­σα­νί­στη­κε, κα­τα­δι­κά­στη­κε για πα­ρά­νο­μη δράση από έκτα­κτο στρα­το­δι­κείο σε θά­να­το και φυ­λα­κί­στη­κε στο Επτα­πύρ­γιο, έως το 1951 που δό­θη­κε αμνη­στία. Μετά την απο­φυ­λά­κι­σή του ερ­γά­στη­κε στη Θεσ­σα­λο­νί­κη σαν ακτι­νο­λό­γος.
Έγρα­ψε συ­νο­λι­κά 88 ποι­ή­μα­τα από το 1941 έως το 1971. Το 1979 κυ­κλο­φό­ρη­σε ο συ­γκε­ντρω­τι­κός τόμος των ποι­η­μά­των του και το 1983 κυ­κλο­φό­ρη­σε ιδιω­τι­κά η αυ­το­βιο­γρα­φία του, το Υ.Γ. Από εκεί­νη τη χρο­νο­λο­γία και έπει­τα σιώ­πη­σε ορι­στι­κά και δεν εμ­φα­νί­στη­κε ξανά.
Πα­ράλ­λη­λα με την ποί­η­σή του, που με­τα­φρά­στη­κε στα αγ­γλι­κά, γαλ­λι­κά, γερ­μα­νι­κά και ιτα­λι­κά, και με­λο­ποι­ή­θη­κε από συν­θέ­τες, όπως οι Μίκης Θε­ο­δω­ρά­κης, Θάνος Μι­κρού­τσι­κος, Αγ­γε­λι­κή Ιο­νά­του, Μι­χά­λης Γρη­γο­ρί­ου, Δη­μή­τρης Πα­πα­δη­μη­τρί­ου κ.ά., ασχο­λή­θη­κε και με τη με­λέ­τη και την κρι­τι­κή της λο­γο­τε­χνί­ας, συ­νερ­γα­ζό­με­νος με διά­φο­ρα πε­ριο­δι­κά (Επι­θε­ώ­ρη­ση Τέ­χνης) και με την εφη­με­ρί­δα «Αυγή».
Πέ­θα­νε στις 23/6/2005.
*
[Στο παιδί μου…]
Στο παιδί μου δεν άρε­σαν ποτέ τα πα­ρα­μύ­θια
Και του μι­λού­σα­νε για Δρά­κους και για το πιστό σκυλί
Για τα τα­ξί­δια της Πε­ντά­μορ­φης και για τον άγριο λύκο
Μα στο παιδί δεν άρε­σαν ποτέ τα πα­ρα­μύ­θια
Τώρα, τα βρά­δια, κά­θο­μαι και του μιλώ
Λέω το σκύλο σκύλο, το λύκο λύκο, το σκο­τά­δι σκο­τά­δι,
Του δεί­χνω με το χέρι τους κα­κούς, του μα­θαί­νω
Ονό­μα­τα σαν προ­σευ­χές, του τρα­γου­δώ τους νε­κρούς μας.
Α, φτά­νει πια! Πρέ­πει να λέμε την αλή­θεια στα παι­διά
Πηγή: Ατέχνως
*
Ο Μίκης Θεοδωράκης με τον Μανώλη Αναγνωστάκη, στο πατάρι του βιβλιοπωλείου του Αναγνωστάκη στη Θεσσαλονίκη το 1975.
(Αρχείο Γ. Ζεβελάκη)

Kατηγορίες
ΚΟΙΝΩΝΙΚΟ

Σήμερα η μέρα δεν ξημέρωσε…

Σήμερα η μέρα δεν ξημέρωσε…
Μη σε ξεγελάει ο ήλιος…
Σήμερα νύχτωσε ο ουρανός και κανείς δεν ξέρει για πόσο…
Σήμερα αντί για σχολείο και δουλειές, μπαίνουν σε καταφύγια..
Σήμερα ηχούν σειρήνες… Και δεν είναι άσκηση ετοιμότητας…
Σήμερα πρέπει να πάρουν μαζί τους λίγα πράγματα στα βιαστικά…μα τι να πρωτοπάρεις; εσύ τι θα προλάβαινες να πάρεις;
Σήμερα δεν έχει φως. Έχει μόνο σκοτάδι…σκοτάδι και φόβο…
Τούτος ο πόλεμος που έρχεται
Δεν είναι ο πρώτος
Πριν απ’ αυτόν γίνανε κι άλλοι πόλεμοι
Όταν ετέλειωσε ο τελευταίος
Υπήρχαν νικητές και νικημένοι
Στους νικημένους ο φτωχός λαός
Πέθαινε απ’ την πείνα
Στους νικητές ο φτωχός λαός
Πέθαινε το ίδιο

Μπέρτολντ Μπρέχτ

Dove of Peace, 1949 by Pablo Picasso